مفهوم ضریب شکست در عدسی عینک (INDEX)

یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب عدسی‌های عینک طبی، ضریب شکست عدسی (Index) است. ضریب شکست نشان‌دهنده‌ی میزان شکست نور توسط عدسی است که می‌تواند بر ضخامت، وزن و ظاهر کلی عینک شما تأثیرگذار باشد.هرچه ضریب شکست یک ماده بیشتر باشد، نور با سرعت کمتری در آن حرکت می‌کند که نتیجه آن، خم شدن یا شکستن بیشتر پرتوهای نوری است  که باعث میشود با ضخامت کمتر عدسی ،شکست نور را افزایش داد.در این مقاله، به بررسی انواع ضریب شکست عدسی‌ها و ویژگی‌های هر یک می‌پردازیم تا شما بتوانید با اطلاعات کامل‌تر، بهترین عدسی عینک طبی را انتخاب کنید.

ضریب شکست 1.50

این نوع عدسی‌ها اولین عدسی‌های پلاستیکی بودند که در عینک‌های طبی استفاده شدند. عدسی‌های با ضریب شکست 1.50 که به نام CR39 “سی آر سی و نه” نیز شناخته می‌شوند، شفافیت بسیار بالایی دارند(بالاترین عدد آبه در بین انواع متریال های عدسی) و تا حدود 100 درجه سانتی‌گراد حرارت را تحمل می‌کنند. با این حال، مقاومت فیزیکی آن‌ها پایین است و ممکن است در صورت ضربه یا فشار شکسته شوند. به همین دلیل، برای فریم‌های بدون لبه و فریم‌های گریف نخ توصیه نمی‌شوند. این عدسی‌ها برای محیط‌های سربسته مناسب‌اند و قابلیت رنگ‌پذیری خوبی دارند(مناسب عدسی های طبی-آفنابی).این ضزیب شکست مناسب نمرات پایین میباشد.

ضریب شکست 1.53 (Trivex)

ین عدسی‌ها که با نام تجاری ترایوکس نیز شناخته می‌شوند، مقاومت بالایی در برابر حرارت و ضربه دارند. شفافیت آن‌ها بسیار خوب است و می‌توانند تا 148 درجه سانتی‌گراد حرارت را تحمل کنند. از نظر فیزیکی، این عدسی‌ها بسیار مقاوم و نشکن هستند و به عنوان گزینه‌ای مناسب برای فریم‌های بدون لبه شناخته می‌شوند. با این حال، رنگ‌پذیری آن‌ها پایین است و نمی‌توانند به طور کامل رنگ شوند. این عدسی‌ها تا 400 نانومتر اشعه UV خورشید را مسدود می‌کنند و در انواع شرایط نوری مناسب هستند.

 

ضریب شکست 1.56

یکی از معمول‌ترین عدسی‌ها در ایران،(به عنوان عدسی اقتصادی با قیمت و کیفیت مناسب) عدسی‌های با ضریب شکست 1.56 هستند که از کشورهای جنوب شرق آسیا نشأت گرفته‌اند. این عدسی‌ها برای نمرات پایین تا حدود 4 مناسب‌اند و شفافیت متوسطی دارند. مقاومت این عدسی‌ها در برابر ضربه پایین است و برای فریم‌های دوردار یا کامل توصیه می‌شوند. همچنین، قابلیت رنگ‌پذیری این عدسی‌ها معمولی است و در شرایط دمایی بالا ممکن است تغییراتی در رنگ آن‌ها ایجاد شود.

ضریب شکست 1.57 (HIVEX)

عدسی‌های با ضریب شکست 1.57 از جنس های‌وکس بوده و شفافیت بالایی دارند. این عدسی‌ها تا حدود 110 درجه سانتی‌گراد حرارت را تحمل می‌کنند و مقاومت بالایی در برابر ضربه دارند. همچنین این عدسی‌ها قابلیت رنگ‌پذیری بسیار خوبی دارند و می‌توانند به رنگ دلخواه شما درآیند. این عدسی‌ها تا 385 نانومتر اشعه UV را جذب می‌کنند و برای فریم‌های بدون لبه مناسب هستند.

ضریب شکست 1.59 (Polycarbonate)

این عدسی‌ها با مقاومت بالا و وزن کم شناخته می‌شوند و برای فریم‌های بدون لبه بسیار مناسب هستند. با این حال، شفافیت آن‌ها نسبت به عدسی‌های دیگر کمتر است(عدد آبه پایین) و رنگ‌پذیری خوبی ندارند. این عدسی‌ها تا 400 نانومتر اشعه UV را جذب می‌کنند و در برابر ضربه و فشار بسیار مقاوم هستند.درصورتی که عدسی مقاوم به ضربه نیاز باشد در رده اقتصادی از این ضریب شکست میتوان استفاده کرد.

ضریب شکست 1.60 (MR-8)

عدسی‌های با ضریب شکست 1.60 از متریال MR-8 ساخته شده‌اند و شفافیت بالایی دارند. این عدسی‌ها می‌توانند تا 120 درجه سانتی‌گراد حرارت را تحمل کنند و مقاومت فیزیکی بالایی در برابر ضربه دارند. همچنین، قابلیت رنگ‌پذیری آن‌ها بسیار خوب است و می‌توانند تا 400 نانومتر اشعه UV را جذب کنند.در مجموع این ضریب شکست بهترین انتخاب برای نمرات متوسط و فریم های بدور دور(فریم لس و نیم فریم) میباشند.

ضریب شکست 1.67 (MR7-MR10)

عدسی‌های با ضریب شکست 1.67 از دو نوع متریال MR7 و MR10 ساخته می‌شوند.(این ضریب شکست در دسته عدسی های فشرده قرار میگرند.) این عدسی‌ها مقاومت حرارتی حدود 85 تا 100 درجه سانتی‌گراد دارند و نسبت به ضربه مقاومت متوسطی دارند. قابلیت رنگ‌پذیری این عدسی‌ها خوب است و تا 400 نانومتر اشعه UV را مسدود می‌کنند.مناسب نمرات متوسط رو به بالا میباشد.

ضریب شکست 1.74 (MR-174)

نازک‌ترین و ظریف‌ترین عدسی در صنعت اپتیک با ضریب شکست 1.74 شناخته می‌شود(در دسته عدسی های فوق فشرده قرار میگیرند). این عدسی‌ها مقاومت حرارتی تا 78 درجه سانتی‌گراد دارند و به دلیل ظرافت زیاد، برای فریم‌های دوردار یا کامل توصیه می‌شوند. عدسی‌های با ضریب شکست 1.74 تا 400 نانومتر اشعه UV را جذب می‌کنند و برای فریم‌های طبی مناسب‌اند.این نوع ضریب شکست برای نمرات بالا مورد استفاده قرار میگیرند.

جمع‌بندی

یکی از مهم ترین پارامتر ها در ساخت  عینک،ضریب شکست میباشد . برای هر نسخه ، یکی از ضریب شکست های ذکر شده مناسب میباشد.(در واقع با انتخاب صحیح ضریب شکست،هم ظرافت و زیبایی ، هم شفافیت و هم کیفیفت دید بیمار به بهترین حالت ممکن حفظ میشود) .

انتخاب فریم مناسب نیز در تعیین ضریب شکست تاثیر گذار میباشد.(مثلا اگر نمره شخصی بالا باشد،بجای استفاده از ضریب شکست بالا میتوان با انتخاب کردن یک فریم با حدقه کوچک ،ضریب شکست را کاهش داد.)